<p>Knuffelzone van Zorghoeve Sint-Jansberg</p>

KNUFFELZONE
                                         

Dieren zijn de rode draad van bijna elke zorghoeve. Ze geven structuur en ritme aan de dag omdat
ze moeten worden gevoerd en verzorgd, geknuffeld,…Ze bieden uitdaging en interactie omdat het
nu eenmaal levende wezens zijn. Niet alle dieren zijn echter geschikt voor elke doelgroep.

Hobbydierhouders, wij dus, hadden bij aanvang van onze zorghoeve alleen onze labradors.
Vermits de dieren toch wel een beetje dienen te passen bij de doelgroep zijn we op zoek gegaan naar Haflingers en konijnen.  Deze hebben we dan ondertussen ook reeds gevonden.

INZET BIJ COMMUNICATIE
                                                         

Bij communicatie wordt meestal het eerst gedacht aan het uitwisselen van woorden (verbale taal). Wij leven immers in een verbale cultuur. Wetenschappelijk onderzoek heeft echter uitgewezen dat we minder dan tien procent van onze communicatie via woorden overbrengen. Communicatie verloopt vooral via lichaamstaal. En dat is niet zo verwonderlijk, want evolutionair gezien komt het gebruik van woorden nog maar net om de hoek kijken. Wij zenden met ons lichaam, met onze houding en gebaren, voortdurend berichten uit.

Wij leven in een maatschappij, in een cultuur, waarin het verstand een dominante rol speelt. Het lichaam wordt vaak gezien als ondergeschikt aan de geest. Veel mensen beschouwen hun lijf als een biologisch gegeven, een omhulsel waarin zich vooral allerlei fysiologische processen afspelen. Eigenlijk zijn wij, westerlingen, misschien wel teveel vervreemd van ons lichaam. Wat het lichaam ons kan vertellen over het gevoelsleven laat zich simpel illustreren door een paar voorbeelden; je kunt rillen, zweten, verstijven, misselijk worden en hyperventileren van angst. Maar je kunt je ook voelen zweven van blijdschap en gloeien van trots. Alles wat we denken, voelen, hopen, vrezen, fantaseren, enzovoorts, gaat vaak gepaard met lichamelijke gewaarwordingen. Het lichaam vertelt ons dus veel, niet alleen aan anderen, maar ook aan onszelf. Je zou kunnen zeggen dat het lichaam niet liegt. Ethologisch en neuropsychologisch onderzoek heeft aangetoond dat onze emotionele expressievormen grote gelijkenissen vertonen met dieren die dicht bij ons staan. Wij dragen in onze eigen genen nog veel van het non-verbale erfgoed dat we bijvoorbeeld bij apen zien.

Het is die non-verbale lichaamstaal waarmee we nu nog communiceren, ook al zijn we ons daar niet altijd van bewust. Omdat dieren
specialisten zijn op het gebied van non-verbale communicatie is het daarom ook niet zo verwonderlijk dat zij vaak feilloos aanvoelen hoe je gemoedstoestand is en daar op reageren. Mensen kun je vaak met woorden om de tuin leiden of iets voorspiegelen, bij dieren zal je dat niet lukken. Wanneer je zelf een periode heel druk en nerveus bent, zal in negen van de tien keer je hond, je paard, …. ook soortgelijk gedrag vertonen. Sfeer heeft een duidelijke invloed op huisdieren. Dieren hebben geen verborgen agenda en scheppen geen valse verwachtingen. Dieren reageren heel primair en basaal volgens hun soorteigen eigenschappen en spiegelen vaak je (onbewuste)gedrag!

Daarnaast is bekend dat goede contacten tussen mensen en dieren veel positieve ervaringen opleveren op allerlei gebied voor beide partijen. Mensen kunnen zich bijvoorbeeld bewust worden van gevoelens van verbondenheid en bevestiging, waardoor zij meer openstaan voor hun eigen gevoelens en nieuwe ervaringen. Hoogontwikkelde dieren doen vanuit het wezenlijke een beroep op het wezenlijke in ieder mens. Simpel gezegd, een puur en bevestigend contact, ontdaan van alle franje. Dat is misschien wel de verklaring voor het feit dat mens en dier zich hecht met elkaar verbonden kunnen voelen. Authenticiteit, jezelf presenteren in al je kracht maar ook met je al je kwetsbaarheden, geeft bij mensen en dieren het meeste vertrouwen en zal uiteindelijk het meest positieve resultaat brengen. Dit geldt zowel voor relaties tussen mensen onderling als voor relaties tussen mensen en dieren.

 

INTERACTIE MENS EN DIER
                                                            

Zeker gezelschapsdieren doen op de meeste mensen een appèl. Op een vaak speelse en niet bedreigende manier nodigen dieren uit tot het maken van contact. Interacties met dieren worden als bevestigend, toegankelijk en niet-veroordelend ervaren. Dit gegeven speelt een grote rol wanneer mensen op wat voor manier dan ook extra zorg of begeleiding nodig hebben. Mensen gaan de verbinding aan met dieren, waardoor de begeleiding of behandeling gemakkelijker verloopt.

De meerwaarde van begeleidingsprogramma’s waarbij dieren worden ingezet is dat zij faciliterend en drempelverlagend zijn en plezier en echt contact brengen.

Daarnaast zijn met name honden en paarden in staat feilloos te spiegelen wat mensen non-verbaal communiceren. ‚Äč

Jongeren met autisme hebben vaak een voorkeur voor de kleinere diersoorten als knaagdieren, konijnen en kippen. De duidelijke, gestructureerde verzorging van deze dieren bevalt hen wel, ook al omdat deze dieren veel minder plotse, onverwachtse gedragingen vertonen. Bij de grotere dieren zijn ezels ook wel geschikt net als een aantal soorten paarden, zoals de Haflinger, de Tinker, de Fjord,… juist omwille van hun kalme, voorspelbare karakter.

Mensen met een verstandelijke beperking daarenboven zijn vaak erg geïnteresseerd in grotere diersoorten zoals paarden of lama’s. Ras en karakter van de dieren is hierbij heel belangrijk. Jongeren met autisme hebben niets aan een al te pittig of nerveus dier.

Dit zijn algemeenheden. Voor individuele deelnemers of dieren kan iets anders gelden. In alle gevallen is van belang dat de dieren 100% betrouwbaar zijn : gericht op mensen, rustig en stabiel van karakter, niet snel bang of boos…. 

 

EEN DIER ALS THERAPEUT
                                                        

Een dier als therapeut? Een citaat van de befaamde Amerikaanse filosoof Ken Wilber is: “Weinigen van ons hebben hun verstand verloren, maar velen van ons hebben reeds lang geleden hun lichaam verloren”. Wij, mensen, luisteren vaak niet meer naar onze (non verbale) lichaamstaal,dieren daarentegen doen niet anders. Dieren kunnen ons, mensen, op hun manier veel duidelijk maken. Mensen dienen er wel voor te waken dieren geen menselijke eigenschappen toe te dichten of dieren te gebruiken als compensatiemiddelen voor menselijke behoeften. Een dier is vooral zichzelf, een dier dus. Hij zal nooit een mens zijn. In die zin zal hij dus ook nooit een therapeut zijn. Wij, mensen, kunnen hem wel als middel gebruiken, met alle respect en waardigheid die daarbij hoort, om onszelf beter te kunnen verstaan of begrijpen.

De jongeren kunnen dan ook indien er de behoefte is, eventueel onder begeleiding, dagelijks een paar uur met de dieren doorbrengen. Dat betekent aaien, voeren, kammen en knuffelen. En niet alleen de jongeren genieten, vooral de konijnen vinden die extra aandacht heerlijk. Zo komen eerder stille jongvolwassenen juist helemaal los, en worden drukkere jongvolwassenen vaak wat rustiger. Enorm preventief en enorm efficiënt…. op onze zorghoeve !

© All rights reserved to Zorghoeve Sint-Jansberg VZW - Website build by Jeroen Nelissen

Comments